lekcja numer 6

Rozsmakuj się we Francji!

Rozsmakuj się we Francji!

W pierwszej odsłonie Kursu wiedzy o winie opowiadałem o produkcji wina, w drugiej – o jego degustacji, w trzeciej rozpocząłem opowieść o szczepach i bliżej przedstawiłem czerwone odmiany winogron, a w czwartej – zdradziłem sporo o białych winach. Piąta lekcja była wstępem do winnej geografii – opowiedziałem o winnych podziałach na mapie świata.

Terroir wpływa na styl i smak wina. Francuzi dobrze o tym wiedzą i starają się produkować swoje wina z poszanowaniem tych cech.

W tym odcinku zapraszam na lekcję enoturystyczną tropem Francji, podczas której poznasz francuskie regiony winiarskie i tutejsze szczepy, znane na całym świecie.

Qui bon l’achète, bon le boit
– Kto dobrze kupi, ten dobrze wypije
przysłowie francuskie

Przypomnij sobie kiedyś zadane pytanie: „gdzie produkuje się wino?” i przyznaj, że bez zastanowienia odpowiadasz: „we Francji”.Nie ma w tym nic złego i wcale nie oznacza, że twoja wiedza jest znikoma, po prostu w tym kraju już kilkaset lat przed naszą erą rozpoczęto uprawę winorośli, a do dziś znawcy win na świecie wskazują tę część Europy jako źródło doskonałych win.

To jasne, że francuskie wina są synonimem klasyki winiarskiej i dobrej jakości trunków. Dosłownie cała Francja – od północy na południe – jest zaangażowana w produkcję win. Tutejsze regiony i kultowe szczepy to punkty odniesienia dla innych krajów. Ale wszystko po kolei. Dołącz do symbolicznej wyprawy po francuskich tradycjach – bon voyage!

Elegancja-Francja

Kiedy czytasz opisy win, często pojawia się przymiotnik „elegancki” w odniesieniu do charakteru trunku. Rzeczywiście, ten dość rozległy znaczeniowo wyraz oddaje wiele, zarówno w kwestii smaku, jak i zapachu – niektórzy sommelierzy uważają na przykład, że wina zawierające duże ilości tanin, wraz z wiekiem stają się łagodniejsze i bardziej eleganckie. Inni przeciwstawiają pełne i eleganckie wina tym popularnym o mniej skomplikowanym smaku, które pije się na co dzień.

Wiele osób stereotypowo kojarzy elegancję z przeświadczeniem, że francuskie wina są klasyczne i drogie. Oczywiście, elegancji nie możemy też odmówić wielu, różnorodnym trunkom francuskim, ale tak naprawdę w tym kraju króluje winiarska różnorodność.

Wiele osób stereotypowo kojarzy elegancję z przeświadczeniem, że francuskie wina są klasyczne i drogie, ale tak naprawdę w tym kraju króluje winiarska różnorodność.

Francja ma wiele regionów, zróżnicowanych pod względem klimatu. Kiedy mówimy o Szampanii, pod uwagę bierzemy to, że jest deszczowa i chłodna, a winogrona zbiera się tu późną jesienią, z kolei Langwedocja to klimat wybrzeża Morza Śródziemnego plus gorące i suche lata. Siłą rzeczy te warunki klimatyczne wpływają na charakter i smak win, produkowanych z winogron dojrzewających we francuskich regionach. I tu od razu wkrada się dobrze znany – z kilku lekcji Kursu wiedzy o winie – termin terroir.

To słowo to francuskie pojęcie powszechnie używane do opisu warunków w danej winnicy, mocno związane ze szczepem, można je przetłumaczyć jako „siedlisko”. Na terroir składają się m.in. mikroklimat, rodzaj gleby, poziom nasłonecznienia oraz praktyki winiarskie. I rzeczywiście – terroir silnie wpływa na styl i smak wina. Francuzi dobrze o tym wiedzą i starają się produkować swoje wina z poszanowaniem tych cech – charakter siedliska wpływa zatem mocno na to, co znajdziesz w kieliszku.

Biała północ

Jak wspomniałem przed chwilą, Francja jest zróżnicowana pod kątem warunków klimatycznych, związanych z położeniem danej winnicy.

Wina szampańskie są często mieszankami kilku szczepów, każdy z nich wnosi do wina coś innego: pinot noir odpowiada za strukturę, pinot meunier za owocowość, a chardonnay za długowieczność.

Rysunek, który znajdziesz w tej lekcji, jasno zobrazuje ci rozłożenie regionów – północ to od dziś szampańskie bąbelki, a południe – aromatyczne: Prowansja i Langwedocja.

Postaram się w skrócie opisać każdą ważną dla przemysłu winiarskiego część tego kraju, tak aby hasło: „Dolina Loary” przywoływało nie tylko piękne zamki, lecz także najlepsze sauvignon blanc na świecie.

Startujemy zgodnie z równoleżnikami, więc początek tej wytrawnej trasy oznacza Szampanię, obejmującą 30 tys. ha winnic.
Tutejszym niekwestionowanym królem jest słynne wino musujące, a jego największe piwnice znajdują się w Épernay i Reims, czyli jakieś 150 km od Paryża.Lokalne szczepy rosną w chłodnym klimacie, co ma swoją zaletę – winogrona nie zdążą dojrzeć, dzięki czemu wina mają wysoką kwasowość.Są zatem idealne do produkcji szampana – długowiecznego wina musującego.

Najpopularniejszym szampanem jest brut, czyli wytrawny, co oznacza, że w litrze tego wina znajduje się 6-12 gramów cukru. Co ciekawe, wina szampańskie są często mieszankami (kupażami) kilku odmian, w tym czerwonego szczepu pinot noir i pinot meunier oraz białego chardonnay.Każdy z tych trzech szczepów wnosi do wina coś innego: pinot noir odpowiada za strukturę, pinot meunier za owocowość, a chardonnay za długowieczność.

Prawdziwy szampan kojarzy się ekskluzywnym trunkiem, tymczasem w tej części kraju produkuje się i pije spore jego ilości. Szacuje się, że 5 tys. winogrodników sprzedaje szampana pod swoją marką i to za bardzo rozsądną cenę.

Obok szampana we Francji pojawia się także crémant – popularne wino musujące, także wytwarzane metodą klasyczną. Zasadnicza różnica między tymi dwoma winami jest taka, że powstają z innych szczepów – w przypadku crémant najczęściej jest to pinot blanc, a w następnej kolejności pinot gris i riesling. Crémant ma też niższą zawartość dwutlenku węgla od szampanów, dlatego charakteryzuje się delikatniejszymi bąbelkami.

To wino musujące powstaje między innymi w Alzacji, do której właśnie się kierujemy. Ten region znajduje się na pograniczu Francji i Niemiec, dlatego czerpie z winiarskich tradycji obu tych krajów. To zdecydowanie kraina białym winem płynąca, a dokładnie – płynąca rieslingiem. Kojarzysz ten szczep z Niemcami? No właśnie! Alzatczycy uprawiają swoje winogrona w chłodnym klimacie, za to ich krzewy mają zapewnioną sporą ilość słońca.

Poza znanymi białymi odmianami w Alzacji istnieje regionalny specjał edelzwicker, czyli tradycyjne, kupażowane wino, które pije się na co dzień. Warto go spróbować, choćby jako przyjemny akcent podczas podążania szlakiem winnic, bo tych w Alzacji nie brakuje.

Wytrawne (epi)centrum

Cru oznacza jednorodną winnicę – fragment terenu ze specyficznym składem gleby i mikroklimatem.Czynnikami, które mocno wpływają na charakter wina, wyróżniając je spośród innych.

Mawia się, że Burgundia jest mekką miłośników wina i sporo w tym prawdy. To w tym środkowo- wschodnim regionie Francji powstają słynne trunki zwane burgundami.

Czytając o nich, pewnie szybko natkniesz się na tajemniczy wyraz cru, który oznacza jednorodną winnicę – fragment terenu ze specyficznym składem gleby i mikroklimatem.Te czynniki mocno wpływają na charakter wina, wyróżniając je spośród innych.

W Burgundii wytwarza się rocznie ok. 200 mln butelek wina, a za najbardziej wybitne uchodzą te, na bazie szczepów chardonnay i pinot noir. Będąc już w tym regionie, trzeba wspomnieć jego administracyjną część – apelację Beaujolais, która słynie z wina beaujolais nouveau (czyt. bożole nuwo). Powstaje ono w dość osobliwy sposób.

Dla przypomnienia – klasyczna produkcja wina opiera się na pozyskaniu moszczu, czyli surowego soku wytłaczanego z winogron, który następnie fermentuje w drewnianych otwartych kadziach albo w stalowych i zamkniętych.

Beaujolais nouveau pachną bananami i gumą do żucia, a ich aromat nie zależy od szczepu, ale od sposobu winifikacji.

W przypadku beaujolais nouveau fermentuje się całe kiście winogron, zamknięte w kadziach z dwutlenkiem węgla – stąd nazwa metody: maceracja węglowa. Założę się, że na zawsze zapamiętasz, że beaujolais nouveau pachną bananami i gumą do żucia, a ich aromat nie zależy od szczepu, ale od sposobu winifikacji.

Zostając w środkowym pasie Francji, przenosimy się na zachód, czyli do Doliny Loary. Tutejsze winnice ciągną się wzdłuż rzeki Loary, tworząc największy winiarski region Francji. I jak na spore regiony przystało, powstają tu zróżnicowane wina – we wszystkich kolorach i o każdej wytrawności, nawet wspomniane już musujące crémant.

Do jednego z najprzyjemniejszych win należy pachnące oceanem biały i wytrawny muscadet ze szczepu, który Francuzi zwą melon de bourgogne. To lekkie, cytrusowe i odrobię słone wino z nutami kwiatów, melona i jabłek. Powiew znad Oceanu Atlantyckiego sygnalizuje, że docieramy coraz dalej na południe!

Południowe smaki

W regionie Bordeaux co roku produkuje się 700 mln butelek wina.

Do wspomnianego Atlantyku uchodzi Żyronda, którą tworzą dwie mniejsze rzeki: Garonna i Dordogne. To one właśnie tworzą bardzo znany region Bordeaux, w którym co roku produkuje się 700 mln butelek wina. I to różnych, bo w tej części Francji wyróżnia się ponad 30 podregionów, a każdy z nich ma swój system klasyfikacji win.

Najsłynniejszy to Médoc, stworzony w 1855 r. i znany z produkcji wysokiej jakości trunków. Do najważniejszych bordoskich odmian czerwonych należą cabernet sauvignon i merlot, a białych – sémillon i sauvignon blanc. Na bazie tego ostatniego powstaje Kressmann Monopole Blanc od znanej winiarskiej rodziny Kressmannów. Jak większość win z tego regionu, także to świeże i owocowe bordeaux można wypić od razu. W sam raz na łyk winnej geografii w praktyce.

Po przeciwnej stronie, na wschodzie kraju, leży Dolina Rodanu zaczynająca się na wysokości miasta Vienne. Ten region, w oryginale zwany Côtes du Rhône, dzieli się na część północną i południową, przy czym to w tej drugiej powstają przyjemne czerwone wina w przystępnej cenie. Generalnie w całym Rodanie
powstaje więcej czerwonych win, głównie na bazie szczepu syrah.

Niektóre z nich są gęste, niemal atramentowe, a inne – jak te z południa, łatwe w piciu i gotowe do szybkiego spożycia. Czasem do tych win dodaje się odrobinę białego szczepu, by wzmocnić ich aromaty. Białych i różowych win raczej tu nie uświadczysz, dlatego zapraszam do kolejnego regionu.

Bardzo zróżnicowana klimatycznie Prowansja słynie z rześkich różowych win o łososiowym kolorze. Przez Francuzów są one nazywane vins gris, czyli wina… szare. Ale spokojnie, nie mają nic wspólnego z szarością, to po prostu lekkie różowe wina, które raczej kojarzą się z beztroskimi wakacjami na południu Francji.

Na deser zostawiłem Langwedocję, a dokładnie region Langwedocja-Roussillon położony na wybrzeżu Morza Śródziemnego, który razem z Prowansją ma zaszczyt należeć do najstarszych regionów winiarskich Francji. To właśnie tutaj znajduje się aż jedna trzecia wszystkich francuskich winnic.

Langwedocja bywa nazywana francuskim Nowym Światem. Dlaczego? Ten południowy fragment kraju gromadzi wielu niepokornych winiarzy, którzy nierzadko łamią klasyczne reguły produkcji win i uprawy winorośli, aby uzyskać wyborne wina.

Langwedocja gromadzi wielu niepokornych winiarzy, którzy nierzadko łamią klasyczne reguły produkcji win
i uprawy winorośli, aby uzyskać wyborne wina.

W tutejszej posiadłości Château de Pouzols powstaje czerwone wytrawne wino Château de Pouzols Grande Réserve, na które składają się trzy doskonałe szczepy: grenache, syrah i mourvèdre, czyli popularna tutaj mieszanka zwana po prostu GSM. Dwa pierwsze pewnie doskonale znasz z poprzednich lekcji winiarskich, natomiast ten trzeci to pochodząca z Hiszpanii, ale bardzo popularna na południu Francji odmiana.

Langwedocję nazywa się czasem przybraną ojczyzną mourvèdre. Winogrona tego szczepu to prawdziwi fani wysokich temperatur i ciepłego klimatu, a kiedy pojawiają się w tym czerwonym kupażu, zapewniają pieprzność i taniny. Lekko pikantne nuty znajdziesz też w winie Château de Pouzols. I jak – zgodzisz się z tym, że smakuje odważnie?

Lekcja francuskiej enoturystyki za nami, zatem czas na przyspieszony kurs regionalnej botaniki. Bierzemy na warsztat winne odmiany!

Przeszczepiona jakość

Nie wystarczyłoby mi miejsca i czasu, aby opisać wszystkie odmiany, które występują we Francji, ale w tej części skupię się na znanych na świecie szczepach, które mają swoje korzenie właśnie w tym kraju. Wybrałem 3 odmiany czerwone i tyle samo białych, możesz je uznać za subiektywnych winiarskich ambasadorów Francji.

Na start – biel i jej reprezentant, doskonale znany chardonnay. Jest uwielbiany na każdej szerokości geograficznej, ale jego ojczyzną jest Burgundia. Tutejsze chardonnay to wina porządnie kwasowe, choć ich smak bywa różny, w zależności od apelacji. Jeśli lubisz nuty gruszek, jabłek i cytrusów, znajdziesz je w burgundach z okolic Montrachet.

Z kolei jeśli nie przepadasz za owocowością w winach, powinieneś spróbować wina na bazie sauvignon blanc – odmiany, która pochodzi z Doliny Loary. Tutejsze wina są cudownie mineralne i krystaliczne, naprawdę wyczuwa się w nich zapach górskiego potoku. We Francji znajdziesz także sauvignon blanc o tak zwanych zielonych aromatach, czyli z nutami pokrzywy, liści czarnej porzeczki i trawy. Ten szczep w swej ojczyźnie to synonim świeżości.

Jego przeciwieństwem jest gewurztraminer, z którego tworzy się bardzo aromatyczne i wyraziste wina. Mimo że nazwa tego szczepu przywołuje skojarzenia z terenami germańskimi, to właśnie Alzacja jest jego kolebką. I dodam – mocno aromatyczna Alzacja, bo tutejsze wina bywają przerysowane, bardzo wonne, wręcz tropikalne, z nutami mango i ananasa na czele. Spotkałem się kiedyś z żartobliwym porównaniem gewurztraminera do transwestyty i jest w tym sporo prawdy. Smak i aromat takich win bywa przerysowany, ale bardzo intrygujący – tu, w Alzacji możesz to potwierdzić.

Francuska czerwień

Wybór kilku czerwonych reprezentantów Francji nie należy do najłatwiejszych, ale wytypowałem moim zdaniem silną trójkę.

Na początek jedna z najbardziej popularnych na świecie odmian, której nazwa zdradza pochodzenie. Cabernet sauvignon jest nazywany królem czerwonych szczepów i ma wszystko, czego i to, co cenię bardzo, czyli uniwersalny charakter. Ten szczep pochodzi z dobrze znanego francuskiego regionu Bordeaux, a wina z jego przewagą w składzie mogą się starzeć latami. Cabernet sauvignon częściej występuje w kupażu, niż w postaci wina jednoszczepowego, a chętnie łaczy się go z cabernetem franc czy merlotem.

Jeśli już o odmianie merlot mowa, ona także pochodzi z Bordeaux i właśnie tutaj jest najpowszechniej uprawiana. Jeśli chodzi o wina, w których przeważa ten szczep, słyszałem kiedyś ciekawą metaforę dotyczącą smaku merlota. Porównano go do wysłużonego i bardzo wygodnego fotela, co w kwestii winiarskiej oznacza, że jest treściwy, pełen dojrzałych owoców i zawiera tylko trochę miękkich tanich – wiesz, czego się po nim spodziewać i uwielbiasz do niego wracać.

O ile merlot jest przyjemny w uprawie, tak jego czerwony kolega pinot noir – zdecydowanie nie. Ten szczep to prawdziwy francuski piesek w hodowli winogron – jest wyjątkowo kapryśny i lubi tylko chłodne siedliska, a do tego jego grona mają cienką skórkę, przez co odmiana jest mniej odporna na choroby i pleśń. Najlepsze pinot noir powstają w Burgundii – mają jasną barwę i złożone bukiety.

Czas na wytrawne podsumowanie

Z szóstej lekcji kursu masz już całą elementarną wiedzę o winiarstwie we Francji. Przypomniałem ci, czym jest terroir i dlaczego wpływa na smak wina, utrwaliliśmy też sobie pojęcie apelacji, zaznaczając, że oba terminy mają francuski rodowód. Przebyliśmy enoturystyczny szlak Francji, dlatego możesz śmiało opisać pokrótce każdy region słynący z hodowli winogron i produkcji win.

Przypomniałem także nazwy znanych ci już szczepów, zaznaczając, że ich ojczyzną jest Bordeaux czy Burgundia. A w ramach ciekawostek możesz pochwalić się wiedzą na temat produkcji beaujolais nouveau, które pachnie gumą do żucia.

Ponadto teraz, sięgając po francuskie wino na sklepowej półce, będziesz intuicyjnie szukał oznaczenia apelacji na etykiecie. A może zdecydujesz się na jesienną enoturystykę i ruszysz w podróż tropem winiarskich regionów Francji? Na taką symboliczną wyprawę możesz się udać w zaciszu własnego domu, bo francuskie smaki z Faktorii Win przywołają klimat tego kraju. Sauvignon blanc ze słynnego Bordeaux czy syrah ze słonecznej Langwedocji? Zdecyduj się na podróż dookoła winnej Francji i sprawdź swoją wiedzę w praktyce.

W następnej odsłonie Kursu wiedzy o winie zaproszę cię w winną podróż śladami hiszpańskich smaków. Opowiem co nieco o tamtejszej królowej sangrii i nie mniej popularnym winie cava, przedstawię lokalne szczepy i podsunę garść ciekawostek. Hasta la vista!

Proponowane wina

placeholer-small
49.99*cena sugerowana

Mythique La Cuvée

Groupe Uccoar

Francja czerwone wytrawne Grenache, Syrah, Carignan, Mourvedre, Marselan
placeholer-small
26.99*cena sugerowana

Cruse Generation

GCDF

    Francja czerwone wytrawne Merlot, Cabernet Sauvignon
    placeholer-small
    149.99*cena sugerowana

    Champagne Canard Duchene

    Canard-Duchene

    Francja białe wytrawne Pinot Meunier, Chardonnay, Pinot Noir
    placeholer-small
    59.99*cena sugerowana

    Chateau De Pouzols Minervois

    Groupe Uccoar

    Francja czerwone wytrawne Grenache, Mourvedre, Syrah, Carignan
    Poprzedni artykuł

    Poprzedni artykuł

    Poznaj smaki Hiszpanii!

    Następny artykuł

    Wino na świecie

    Następny artykuł
    splash splash splash splash splash splash splash splash splash splash splash
    Do góry
    Faktoria

    Serwis przeznaczony jest dla osób pełnoletnich.

    Czy masz ukończone 18 lat? Strona dostępna jest tylko dla użytkowników pełnoletnich.
    © 2018 Wszelkie prawa zastrzeżone przez Faktoria Win
    Test Smaku