lekcja numer 3

Poznajemy czerwone szczepy!

Poznajemy czerwone szczepy!

„Pomyśl o winogronach jak o ludziach – setki różnych odmian, a każda ma swoją absolutnie niepowtarzalną osobowość”
Matt Skinner

W pierwszej odsłonie Kursu wiedzy o winie opowiadałem o produkcji wina, a w drugiej – o jego degustacji. Dziś dowiesz się ciekawych rzeczy o szczepach i poznasz czerwone odmiany winogron, a w następnym odcinku zgłębisz wiedzę na temat odmian białych. Z pierwszej lekcji naszego kursu wiesz już także, że z winem nieodłącznie wiążą się szczepy, być może jesteś też w stanie wymienić kilka nazw, ale czym w zasadzie jest szczep winny?

W społeczeństwie funkcjonuje ten sam termin – szczep to mała grupa ludzi, których łączy wspólny język, tradycja, obyczaje i zamieszkiwany teren.

Szczep to nic innego jak odmiana winorośli, to jej specyficzny, ustabilizowany typ przekazujący swoje cechy potomstwu.

Z winem jest podobnie. Szczep to nic innego jak odmiana winorośli, to jej specyficzny, ustabilizowany typ przekazujący swoje cechy potomstwu. Każdy szczep winogrona odznacza się charakterystycznymi dla niego właściwościami, takimi jak wielkość i kolor owoców, kształt liści, siła wzrostu, przystosowanie do warunków klimatycznych i glebowych.

Jeśli chodzi o produkcję winiarską, z praktycznego punktu widzenia najważniejsze cechy danej odmiany, to charakter i jakość uzyskiwanego wina (kolor i aromat), wielkość plonów oraz możliwości uprawy w danym regionie (przystosowanie do klimatu i gleby, odporność na choroby i szkodniki). Francuzi mawiają: „gleba kształtuje charakter wina” i mają w tym sporo racji.

Senior winnego rodu

Szczepy wykształciły się w ciągu tysięcy lat uprawy winorośli. Najstarsze znane dzisiaj odmiany, np. syrah, były znane już w starożytnym Egipcie i Fenicji. W ciągu wieków starano się wybierać krzewy winorośli odznaczające się lepszymi od innych cechami, mnożono je i rozpowszechniano.

W ciągu ostatnich stu lat hodowlą nowych odmian zajmują się wyspecjalizowane instytuty i stacje hodowlane, dokonując połączeń znanych już szczepów. W ten sposób pojawiło się wiele nowych odmian, jak kerner, który powstał w 1929 r. w Niemczech przez skrzyżowanie czerwonej odmiany trollinger i białego rieslinga. Nazwę szczepu nadano na cześć XIX-wiecznego lekarza, poety i miłośnika wina, Justinusa Kernera.

A co z przodkami współczesnych winorośli? Podobnie jak wszyscy ludzie pochodzą od jednej pramatki, wszystkie odmiany winogron wywodzą się od jednego gatunku.

Wino nigdy nie może być lepsze od winogron, z których powstaje, ale zdarza się, że z dobrych owoców powstają złe wina.

W innej części kursu wspominałem już, że prawie wszystkie wina, które znajdziesz w sklepach, wyprodukowano z gatunku zwanego vitis vinifera, co oznacza winorośl właściwą – hoduje się go specjalnie z przeznaczeniem na wino. Od winogron deserowych, które jesz na co dzień, te owoce odróżniają się grubszą skórką i wielkością – są mniejsze.

Znaczna większość winorośli na świecie jest uprawiana na potrzeby przemysłu winnego. Zapamiętaj to, co powtarza niemal każdy enolog: „wino nigdy nie może być lepsze od winogron, z których powstaje, ale zdarza się, że z dobrych owoców powstają złe wina”.

Poznajemy czerwone szczepy! - Galeria Poznajemy czerwone szczepy! - Galeria

Wino z charakterem

Kiedy myślę o hodowli szczepów, znowu przychodzi mi do głowy porównanie do ludzi. Jak na różne odmiany przystało, winogrona też mają swoje charaktery. Dla przykładu czerwony szczep pinot noir daje wysokiej jakości wina, cenione na całym świecie, ale jest bardzo kapryśny i trudny w uprawie.

Pinot noir jest wrażliwy na pleśń i wilgoć, a do tego nie lubi wysokich temperatur, za to w nagrodę za staranną pielęgnację, daje wspaniałe wina o lekkim smaku, bogate w aromaty owocowe: truskawek, wiśni, malin i jagód.

Dla kontrastu przedstawię Ci chardonnay – uprawiany właściwie wszędzie, gdzie produkuje się białe wina. Chardonnay bez trudu adaptuje się niemal do każdych warunków naturalnych, dzięki czemu uprawia się go w wielu krajach – jest takim winnym kosmopolitą. Charakter wina, które powstanie z odmiany chardonnay zależy od regionu i sposobu winifikacji, czyli fermentacji soku winogronowego.

Finalnego smaku wina nie da się osiągnąć za pomocą tylko jednego czynnika związanego z procesem winifikacji, czyli np. czerwoną odmianą winorośli. Z czerwonych gron można bowiem zrobić wino spokojne, aromatyczne, ale i wzmacniane, o dużej zawartości alkoholu i do tego bardzo słodkie. Jak to jednak w rodzinie bywa, można wskazać pewne wspólne cechy typowe dla danego szczepu. I o tym opowiem za chwilę.

Finalnego smaku wina nie da się osiągnąć za pomocą tylko jednego czynnika związanego z procesem winifikacji.

Po pierwsze: czerwone

W tej części kursu opiszę kilka kluczowych szczepów, z których powstają wina czerwone. Znajdziesz tu zarówno odmiany pełne, mięsiste i konkretne, jak i te lekkie i delikatne. Jeśli zawsze wydawało Ci się, że każde czerwone wino jest mocniejsze od białego, dowiesz się, że wcale tak nie jest.
Po lekturze opisu poszczególnej odmiany warto przetestować jej charakter w praktyce. Nie mam oczywiście na myśli tego, aby przygotować wszystkie butelki, ale możesz zaopatrzyć się w 2-3 kieliszki wina i degustować je zgodnie z instrukcjami, których udzielałem w poprzednim artykule Kursu wiedzy o winie.

Skosztuj wytrawnego Brise de France z popularnego szczepu cabernet Sauvignon. Wina na bazie tej odmiany mają aromat i smak czarnych porzeczek oraz zapachy żywiczne i korzenne nabyte podczas leżakowania w dębowych beczkach.

Czerwone szczepy potrafią też zaskakiwać, zresztą, przekonasz się o tym sam!

Wina bazujące na tej odmianie cechuje charakterystyczny aromat i smak czarnych porzeczek oraz zapachy żywiczne i korzenne nabyte podczas leżakowania w dębowych beczkach.

Brise de France Cabernet Sauvignon

/ cabernet sauvignon [kaberne sowinią]

Ta odmiana jest nazywana królem czerwonych szczepów. Dobry cabernet ma wszystko, czego potrzebuje wino: siłę, elegancję, dobry potencjał starzenia i to, co cenię bardzo, czyli uniwersalny charakter. Ten szczep pochodzi z dobrze znanego francuskiego regionu Bordeaux, ale trzeba też zaznaczyć, że to bardzo ugodowa odmiana – mimo że najbardziej lubi cieplejszy klimat, rośnie we wszystkich zakątkach winiarskiego świata. Najlepsze cabernet sauvignon można znaleźć we Włoszech, Hiszpanii, Chile, Argentynie, RPA, Australii i Kalifornii.

Jak pachnie i smakuje?
W winach na bazie cabernet sauvignon można wyróżnić charakterystyczne aromaty owoców: czarnej porzeczki, wiśni i śliwki, a także drewna cedrowego, mięty i eukaliptusa. Wyczujesz tu także nuty paprykowe – od surowej, przez duszoną aż po przyprawę w proszku. Lżejsze, miękkie i owocowo-czekoladowe wina powstają z winogron w Chile, a wyraziste eukaliptusowe i słodko-alkoholowe pochodzą z gorącej Australii. Wino Château Brassac Bordeaux Supérieur, które znajdziesz w ofercie Faktorii Win, powstało na bazie cabernet sauvignon – wyczuwasz w nim charakterystyczną nutę porzeczki?

/ grenache [grenasz]

Najlepsze owoce tego szczepu pochodzą z naprawdę starych, kilkudziesięcioletnich winnic. Od lat trwa spór pomiędzy Aragonią (Hiszpania), Sardynią (Włochy) i południem Francji, dotyczący pochodzenia grenache. Jedno jest pewne – zdecydowana większość jego upraw to Francja – sporo takich krzewów rośnie w Dolinie Rodanu. Na ich bazie powstają ciężkie i skoncentrowane wina, ale co ciekawe – ten szczep często bywa podstawą win różowych.

Jak pachnie i smakuje?
Gdy porównasz wina powstałe z grenache w różnych regionach, wyczujesz różnice w smaku. Szczepy rosnące na terenie Hiszpanii, Australii i USA dają wina z wyższą zawartością alkoholu i wyraźnym aromatem owoców – króluje tu malina, a towarzyszą jej goździki. Z kolei we Francji i Włoszech powstają lżejsze wina o aromacie truskawki, ziół i uwaga – tytoniu, który wiąże się z leżakowaniem wina w drewnianej beczce.

/ merlot [merlo]

Naprawdę doskonałe jakościowe merloty pochodzą z winnic położonych wysoko, na stromych zboczach – krzewy tego szczepu lubią walczyć o przetrwanie. W świecie winiarskim mówi się o odmianie merlot jako o młodszym bracie cabernet sauvignon. Przez lata młodsze rodzeństwo pozostawało w cieniu starszego – merlot stanowił tylko dodatek do win na bazie cabernet, na szczęście to się zmienia. Entuzjaści wina w USA, Wielkiej Brytanii czy Australii uwielbiają, gdy merlot gra solo!

Jak pachnie i smakuje?
Słyszałem kiedyś ciekawą metaforę dotyczącą smaku merlota – ten szczep przypomina wysłużony i bardzo wygodny fotel. Oznacza to, że jest treściwy, pełen dojrzałych owoców i zawiera tylko trochę miękkich tanich – wiesz, czego się po nim spodziewać i uwielbiasz do niego wracać. W merlotach znajdziesz same wspaniałości – aromaty malin, śliwek, czekolady oraz nuty cedru. Szukaj ich w wytrawnym winie Château Brassac Bordeaux Supérieur z naszej kolekcji.

/ syrah [syra]

Na północ od równika – szczególnie we francuskiej Dolinie Rodanu, z której pochodzi – syrah daje znacznie lżejsze wina niż ten sam szczep na półkuli południowej. Mówi się o nim, że jest kosmopolitą – faktycznie, tę odmianę można spotkać w większości państw Europy i Nowego Świata, choć najczęściej rośnie we Francji i Australii (gdzie jest nazywany shiraz). Z uwagi na łatwość w uprawie, syrah mieści się w pierwszej dziesiątce najczęściej uprawianych odmian winorośli.

Jak pachnie i smakuje?
Charakterystyczne aromaty syrah to porzeczki, maliny i śliwki oraz biały pieprz i przyprawy korzenne. Wina na bazie tego szczepu, wytwarzane w ciepłym klimacie, będą miały przeważnie wyższą zawartość alkoholu, a co za tym idzie, będą cięższe w smaku. Winorośle syrah rosnące w chłodnych regionach (Francja, Chile) dają smak oliwki i czerwonej śliwki, a te w cieplejszych (Hiszpania, Kalifornia) – smakują jagodami i dżemem jeżynowym.

/ pinot noir [pino nuar]

Ojczyzną tego szczepu jest Burgundia i stamtąd pochodzą najlepsze wina na jego bazie. Przez lata pinot noir był uważany za najlżejszą czerwoną odmianę winorośli. Często mówi się o nim kapryśny książę, a to z uwagi na utrudnienia w uprawie. Wynikają one z tego, że grona pinot noir mają cienką skórkę, przez co odmiana jest mniej odporna na choroby i pleśń. Do tego winorośl wcześnie kwitnie, owocuje i dojrzewa, a to naraża ją na wiosenne przymrozki. Na szczęście te trudne warunki upraw są nagradzane doskonałym smakiem win.

Jak pachnie i smakuje?
Porównując pinot noir z kilku regionów, wyczujemy różnice w smaku: chłodny klimat to żurawina i czereśnia, a ciepły – malina i śliwka węgierka. Co ciekawe ten kapryśny szczep daje niekiedy intrygujące nuty w winach, np. goździki, grzyby leśne, skórę i piżmo. W ustach pinot noir jest albo delikatny i mineralny, albo jedwabisty i bogaty, ale to, co pojawia się niemal zawsze, to świeża kwasowość i wyrafinowane taniny.

/ tempranillo [tempranijo]

To najważniejsza odmiana w Hiszpanii, prawdziwa chluba tamtejszych winnic. Światowe zbiory tempranillo niemal w całości pochodzą właśnie z iberyjskiej sceny winiarskiej. Nazwa tego szczepu jest zdrobnieniem wyrazu temprano, czyli wczesny, gdyż grona tempranillo dojrzewają wcześniej niż inne. Wino z tej odmiany nosi zwykle nazwę regionu, w którym powstaje, np. Rioja od regionu La Rioja nad rzeką Ebro.

Jak pachnie i smakuje?
Typowe tempranillo ma solidny owocowy smak z akcentami ciemnych owoców jagodowych. Winorośla rosnące w cieplejszych regionach charakteryzują się nutami jeżyny i rodzynek, a te w chłodniejszych – wiśnią i sosem truskawkowym. W winach na bazie tempranillo można wyczuć także aromaty cedru i tytoniu, a to za sprawą leżakowania w dębowych beczkach.

Poznajemy czerwone szczepy! - Galeria Poznajemy czerwone szczepy! - Galeria

Czas na wytrawne podsumowanie

Podczas trzeciej lekcji kursu powtórzyliśmy podstawowe informacje o szczepach – wiesz już sporo na temat zależności odmian winorośli i warunków, w których dojrzewają. Potrafisz też bezbłędnie wymienić nazwę vitis vinifera, czyli pramatki winogron przeznaczonych do produkcji winiarskiej. Co więcej, poznałeś najbardziej poważane i lubiane odmiany, z których powstają czerwone wina. Mam nadzieję, że rozjaśniłem Ci kwestię czerwonych szczepów – jasne, że nie musisz znać ich wszystkich, ale na pewno z czasem znajdziesz kilka takich odmian, które podbiją Twoje serce, i których nazw będziesz wypatrywał na etykietach win z naszych półek.

W następnej części kursu zdradzę Ci wiele ciekawych kwestii o białych szczepach. Czemu muscat smakuje rodzynkami? Co to znaczy, że gewurztraminer przypomina przerysowanego transwestytę? I które białe wino jest nazywane coca-colą świata win? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz w czwartej odsłonie Kursu wiedzy o winie!

DOMINUJĄCE SMAKI DZIESIECIU
NAJPOPULARNIEJSZUCH SZCZEPÓW CZERWONYCH

CHARDONNAY

Proponowane wina

placeholer-small
29.99 27.99*cena sugerowana

Colpasso Nero d'Avola

TWP

Włochy czerwone półwytrawne Nero d'Avola Czerwone mięso
placeholer-small
23.99*cena sugerowana

Old Tbilisi Alaverdi

Gws

    Gruzja czerwone półwytrawne Rkatsiteli, Saperavi Drób
    placeholer-small
    22.99*cena sugerowana

    Brise de France Cabernet Sauvignon

    Groupe Uccoar

    Francja czerwone wytrawne Cabernet Sauvignon Czerwone mięso
    placeholer-small
    39.99*cena sugerowana

    Chateau Brassac Bordeaux Superieur

    Cerville

    Francja czerwone wytrawne Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc
    Poprzedni artykuł

    Poprzedni artykuł

    Poznajemy białe szczepy!

    Następny artykuł

    Degustujemy wino!

    Następny artykuł
    splash splash splash splash splash splash splash splash splash splash splash
    Do góry
    Faktoria

    Serwis przeznaczony jest dla osób pełnoletnich.

    Czy masz ukończone 18 lat? Strona dostępna jest tylko dla użytkowników pełnoletnich.
    © 2018 Wszelkie prawa zastrzeżone przez Faktoria Win
    Test Smaku